Verklarende woordenlijst

Algemene begrippen

Asset Management

Asset Management is het beheren van kapitaalintensieve (productie)installaties met als doel deze een optimale bijdrage te laten leveren aan het (primaire)proces. Dit doel wordt gerealiseerd door optimalisatie van de kosteneffectiviteit van de installatie. Kosteneffectiviteit is de juiste  balans tussen beschikbaarheid, betrouwbaarheid, productiviteit, benuttingsgraad en bijbehorende kosten. (Bron: NVDO) 

CMMS/Onderhoudbeheerssysteem

Een onderhoudsbeheersysteem of CMMS (Computerized Maintenance Management System) is de software die onderhoudsorganisaties ondersteunen bij het plannen en beheren van de onderhoudswerkzaamheden. In een onderhoudsbeheersysteem wordt relevante informatie verzameld en beheerd over bijvoorbeeld productiemiddelen het onderhoud daarvan. Aan de hand van analyses en rapporten met relevante informatie kan men sturen en bijsturen op het volledige onderhoudsproces. Leveranciers van onderhoudsbeheersystemen zijn onder andere Maximo, SAP PM, Infor EAM en Ultimo.

Maintenance engineer

Het beroep van de toepassing van technische concepten om de optimalisatie van de apparatuur, procedures en departementale begrotingen beter te bereiken onderhoudbaarheid , betrouwbaarheid en beschikbaarheid van apparatuur.  Onderhoud, en dus maintenance engineering wordt steeds belangrijker als gevolg van de stijgende hoeveelheden apparatuur, systemen, machines en infrastructuur.  


Reliability engineer

Het beroep  die zich richt op het bestuderen en optimaliseren van de betrouwbaarheid van een systeem of component zodat deze in staat is om te voldoen aan de gewenste functies. De Reliability Engineer houdt zich bezig met het opstellen en optimaliseren van het preventief onderhoudsprogramma van een installatie. De best practise voor het neerzetten en continu verbeteren van het preventief onderhoudsprogramma van een (deel van een) technisch systeem is RCM; Reliability Centered Maintenance. Het stelt een organisatie in staat om een balans te vinden tussen zo hoog mogelijke technische beschikbaarheid tegen zo laag mogelijke kosten, terwijl er voldaan wordt aan voorschriften op het gebied van veiligheid, gezondheid en mileu.

Onderhoudsstrategie

Een onderhoudsstrategie is de gekozen strategie van de onderhoudsorganisatie om op korte en lange termijn verbetering door te voeren. De onderhoudsstrategie is veelal gebaseerd op en afgeleid van de strategie voor de gehele organisatie. Op basis van de onderhoudsstrategie wordt het onderhoudsplan gemaakt met concrete verbetervoorstellen (bijvoorbeeld aanpassingen aan productiemiddelen). Deze concrete verbetervoorstellen zijn tevens van invloed op overige organisatieprocessen. Een goede onderhoudsstrategie streeft meestal naar minder risico’s, lagere kosten, hogere  beschikbaarheid en meer opbrengsten voor de gehele organisatie. 

Onderhoudsplan

Een goed onderhoudsplan wordt vaak in een adem genoemd met preventief onderhoud en doelmatig onderhoud en men maakt een onderhoudsplan vaak voor meerdere jaren. In het onderhoudsplan staan concrete verbetervoorstellen die bijdragen aan de realisatie van de vooraf geformuleerde onderhoudsdoelstellingen zoals het terugdringen van risico’s, het verhogen van de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van installaties. Verbetervoorstellen hebben betrekking op en assets zoals pompen, gebouwen, afsluiters, leidingen en complete productielijnen.

Onderhoudsdoelstellingen

De beschrijving van de gewenste toestand in de toekomst. Uitgedrukt in concreet te bereiken resultaten, die te meten zijn met de bijbehorende indicatoren of maatstaven.

Risicoanalyse

Een risicoanalyse is een middel waarmee voor een proces of een installatie de mogelijke wijzen van falen, de effecten van falen en het risico van het falen op duidelijke en overzichtelijke wijze, structureel geanalyseerd en in kaart gebracht worden. Op basis van de resultaten van de risicoanalyse kan een uitspraak worden gedaan over de risico's ten aanzien van de bedrijfsdoelstellingen. Tevens kan op basis van het bepaalde risico een aanbeveling worden gedaan met betrekking tot het uit te voeren onderhoud, zodat de bedrijfsdoelstellingen worden gehaald. Het is mogelijk de risico’s van een proces of installatie kwantitatief te maken door middel van de risicoanalyse.

Onderhoud

Alle activiteiten die tot doel hebben een systeem in die staat te houden of terug te brengen die nodig is voor de door het systeem te vervullen functie.

Preventief onderhoud

Preventief onderhoud is het onderhoud dat wordt gegeven vóórdat een storing is opgetreden; dit met het doel de kans op het optreden van die storing in de op het onderhoud volgende periode te verkleinen.

Correctief onderhoud

Onderhoud om gebreken te herstellen, na preventief onderhoud.

Onderhoudsmanagement

De beheersing van de toestand van technische productiesystemen.

Beschikbaarheid (availability)

De verhouding tussen de tijd dat een systeem daadwerkelijk beschikbaar is ten opzichte van de totale bedrijfstijd, veelal uitgedrukt in een percentage.

Betrouwbaarheid (reliability)

De kans dat een systeem een vereiste functie verricht gedurende een bepaald tijdsinterval onder vastgestelde condities.

Onderhoudsconcept

De verzameling van alle onderhoudstaken voor een installatie en hun frequentie.

Storing

Er is sprake van een storing wanneer een component van een object zich niet meer in de fysieke toestand bevindt die voor het functioneren van die component nodig wordt geacht. Dat kan het geval zijn doordat het een defect vertoont (absolute storing) of omdat een toelaatbaar geachte grenswaarde van een toestandseigenschap is bereikt (normatieve storing).

Periodiek onderhoud (PO)

Onderhoud dat uitgevoerd wordt volgens een bepaald onderhoudsschema. Dit soort onderhoud is vooral controlerend 

Gebruiks Afhankelijk Onderhoud (GAO)

Onderhoud dat wordt uitgevoerd op basis van het aantal gebruiksuren. Dit soort onderhoud is veelal controlerend en herstellend (periodiek vervangen van onderdelen). 

Toestands Afhankelijk Onderhoud (TAO)

Onderhoud op basis van vooraf gestelde criteria. Als voorbeeld een vooruitwerkende inspectie of meting (periodiek controleren van kritische parameters). Zo'n korte inspectie kan opgevolgd worden door uitgebreider onderhoud na overschrijden van belangrijke grenswaarden. TAO is een planmatig soort onderhoud, kritieke parameters controlerend en pas bij noodzaak planmatig herstellend (conditie afhankelijk vervangen van onderdelen). 

Storings Afhankelijk Onderhoud (SAO)

Onderhoud dat uitgevoerd wordt zodra defecten of storingen optreden. Dit onderhoud is herstellend (vervanging of reparatie van defecte onderdelen en/of corrigeren van afstellingen).

Onderhoudsbudget

Budget dat beschikbaar wordt gesteld voor onderhoudsdoeleinden.

PDCA cyclus

PLAN 
Vaststellen van de doelstellingen en processen die nodig zijn om resultaten te leveren in overeenstemming met de verwachte output.  Door de verwachte output van de focus, het verschilt van andere technieken in dat de volledigheid en juistheid van de specificaties is ook onderdeel van de verbetering. 

DO 
Implementeren van de nieuwe processen.  Vaak op kleine schaal, indien mogelijk. 

CHECK 
Meet de nieuwe processen en vergelijk de resultaten tegen de verwachte resultaten op eventuele verschillen vast te stellen. 

ACT 
Analyse van de verschillen tot hun oorzaak vast te stellen.  Elk deel zal uitmaken van een of meer van de PDCA-stappen.  Te bepalen waar veranderingen die zal de verbetering van toepassing.  Wanneer een pass door de volgende vier stappen niet resulteren in de behoefte te verbeteren, verfijnen van de mogelijkheden om die PDCA wordt toegepast totdat er een plan is dat een verbetering inhoudt. 

Interface/ koppeling

Geautomatiseerd overdracht te realiseren van data tussen verschillende systemen.

SAP EAM:  Een cmms-pakket
Maximo: Een cmms-pakket
Ultimo: Een cmms-pakket
Infor: Een cmms-pakket

Software

Sofware is de verzameling van computerprogramma's en aanverwante gegevens die een gegarandeerd de instructies vertellen computer wat te doen.  De term werd bedacht om het contrast aan de oude term hardware (betekenis fysieke apparaten).  In tegenstelling tot hardware, software is ongrijpbaar, wat betekent dat het "niet kan worden aangeraakt."

Applicatie

Een computerprogramma dat is bedoeld om door de gebruiker direct te worden gebruikt. Dit in tegenstelling tot een server-taak of andere taken die door een besturingssysteem in de achtergrond worden uitgevoerd.

Dashboard

Een dashboard is een grafische weergave van alle gebruikte of interessante KPI's. Hierdoor is het mogelijk om direct te zien hoe het onderhoud ervoor staat.

Data Integriteit

Met data-integriteit wordt de consistentie en juistheid van gegevens bedoeld. Een voorbeeld van data integriteit is de mate waarop de P&Ids en de data in de applicatie overeenkomen met wat er daadwerkelijk op het terrein aan installaties staat.

Data Integrity

Zie Data Integriteit.

EAM

EAM staat voor Enterprise Asset Management. Het doel van EAM is het optimaal beheer van de fysieke activa (gedurende de hele levencyclus) van een organisatie om waarde te maximaliseren.

KPI

KPI staat voor Kritieke Prestatie Indicator. Een KPI geeft het management informatie over hoe  onderhoud ervoor staat en welke deelgebieden aandacht nodig hebben. Enkele voorbeelden van een KPI zijn: werkorder backlog, vverhouding tussen preventieve en correctieve werkorders, etc.

Maintenance Software

Maintenance software is een applicatie - CMMS -  waarmee het onderhoud beheerd kan worden. Zie CMMS voor de definitie.

OBS

OBS staat voor OnderhoudsBeheerSysteem en is de Nederlandse afkorting voor CMMS. Zie CMMS voor de definitie.

Onderhoudsorganisatie

Een onderhoudsorganisatie is een doelgerichte samenbundeling van kennis, vaardigheden en kracht tussen drie of meer personen die primair middelen en activiteiten aanwendt om te voorzien in het onderhoud van de aanwezige installaties in haar omgeving. Het is opgebouwd uit de complementaire begrippen taakverdeling en coördinatie.

Maintenance IT

Maintenance IT is het algemene begrip voor alle maintenance InformatieTechnologie en vergelijkbaar met de term maintenance software.

RCM Software

RCM staat voor Reliability Centered Maintenance. RCM software is een applicatie ter ondersteuning van het Reliability Centered Maintenance.

VBS

VBS staat voor VeiligheidsBeheersSysteem. Een veiligheidsbeheerssysteem is een managementsysteem vergelijkbaar met bijvoorbeeld een kwaliteit- (ISO9001) of milieumanagement- systeem (ISO14001). Het doel is om risico's beter te beheersen, zodat bij calamiteiten sneller en daadkrachtiger kan worden opgetreden..

Simulatie

Een simulatie is een nabootsing van de werkelijkheid, in veel gevallen met behulp van een model van die werkelijkheid. Een simulatie is een dynamisch proces. Vanuit een gegeven uitgangssituatie, laat een simulatie zien hoe deze situatie verandert en zich ontwikkelt in de loop van de tijd. Het model geeft daarbij als het ware de regels aan volgens welke deze verandering plaatsvindt.

Methoden

TPM

TPM (Total Productive Maintenance) is een methodiek die erop gericht is de productiviteit en de effectiviteit van het productieproces systematisch te verhogen door de prestatie van productiemiddelen en installaties systematisch te verbeteren. TPM streeft er naar zowel de arbeidsproductiviteit als het rendement van het gehele productieproces te verhogen. TPM richt zich niet alleen op het productieproces, maar ook op de organisatie van het productieproces. Door middel van TPM tracht men de zogenaamde “zes grote verliezen” zo veel mogelijk te elimineren:

Stilstandverliezen ten gevolge van:
1. Storingen in de installatie;
2. Omstellen en instellen.

Snelheidsverliezen ten gevolge van:
3. Leegloop en kleine stops;
4. Productie met verminderde snelheid. 

Kwaliteitsverliezen ten gevolge van:
5. Gebreken in het productieproces;
6. Opstarten van de installatie. 

OEE

OEE staat voor Overall Equipment Effectiveness en geeft de effectiviteit van de machine aan, afgezet tegen de ideale machine (in dat geval is de OEE 100%). De OEE index is ontwikkeld door het JIPM (Japan Institute for Plant Maintenance), en is één van de pilaren van de TPM methode. De methode onderscheidt totaal 6 verliesposten, die in 3 categorieën kunnen worden onderverdeeld: beschikbaarheid, snelheid en kwaliteit. In Nederland is onder meer Unilever een belangrijke trendsetter, zij gebruiken TPM al meer dan tien jaar als overkoepelende procesmanagement-methode. De methode geeft de gebruiker handvatten om korte termijn en lange termijn activiteiten te definiëren. Tevens kan men de bijbehorende opbrengsten die bij elke verbeteringsactie horen in kaart brengen. 

FMECA

De afkorting FMECA staat voor Failure Mode (faalvorm), Effects (effecten) and Criticality Analysis (kwantitatieve analyse van het risico) en is een methode die mogelijke faalwijzen en hun effecten analyseert en signaleert. Bij organisaties waar onderhoudsmanagement een belangrijke rol speelt is de FMECA-methodiek een veel gebruikt middel om een risicoanalyse uit te voeren. Risico's kunnen worden verkleind door het implementeren van technische verbetering of door het veranderen van het onderhoudsconcept. Het gaat hier met name om het elimineren van risico's door het plegen van onderhoud. 

Een FMECA systeem in Optimizer+ is een schematische weergave van een installatie of plant. In deze module van Optimizer+ is het mogelijk een systeem op te bouwen vanuit een bibliotheek. Voor het opgebouwde systeem wordt een risicoanalyse uitgevoerd om uiteindelijk te bepalen wat het effect van falen is. Vervolgens worden risicoreducerende maatregelen opgesteld in de vorm van onderhoud, voorraad of modificatie.

Risk Based Inspection (RBI)

Risk Based Inspection is een methode om een kosteneffectief inspectieprogramma op te stellen. De methode richt zich op het minimaliseren van onverwachte gebeurtenissen om mechanische integriteit en beschikbaarheid te 'waarborgen'. De inspectie-activiteiten worden afgestemd op de feitelijke inspectienoodzaak.

Life Cycle Costing (LCC) 

Methodiek die beoogt te sturen op minimalisatie van levensduurkosten, dat wil zeggen alle kosten die

gedurende de gehele levensduur aan een object of een systeem dienen te worden toegerekend.

Fault Tree Analysis (FTA) 

Een Fault Tree Analysis wordt ook wel foutenboom analyse genoemd. Een foutenboom geeft inzicht in de manier waarop én kans waarmee een bepaalde topgebeurtenis kan ontstaan. De foutenboom-analyse is een kwalitatieve methode, verwant aan FMECA, voor het uitvoeren van bedrijfszekerheidanalyses van producten.

RAMS

RAMS is een specifieke aanpak deel uitmakend van een kwaliteitsmanagementsysteem cq. verbetercyclus met als doel de mate van betrouwbaarheid, beschikbaarheid, onderhoudbaarheid en veiligheid in samenhang te kwantificeren en het proces daar naar toe naspeurbaar vast te leggen.

RASCI-model

Het RASCI-model is een matrix die gehanteerd wordt om de rollen en verantwoordelijkheden van de personen die bij een project of lijnwerkzaamheden betrokken zijn weer te geven. De Nederlandse aanduiding is VERI-Matrix.

In de matrix staan:
- op de horizontale as de namen van de personen of de functionele rollen, en
- op de verticale as de op te leveren resultaten, betrokken processen of activiteiten.

Bij iedere combinatie van een naam en resultaat/proces/taak staat een letter. De letters staan voor de volgende termen:
R (Responsible, Verantwoordelijk) 
A (Accountable, Eindverantwoordelijk) 
S (Supportive, Ondersteunen) 
C (Consulted, Raadplegen) 
I (Informed, Informeren) 

RCM

Reliability Centered Maintenance is een verbetermethodiek binnen onderhoudsmanagement.

RCM wordt gezien als de best practice voor het opstellen en optimaliseren van het preventieve onderhoudsprogramma van een technisch (deel)systeem met als doel een zo hoog mogelijke beschikbaarheid tegen zo laag mogelijke kosten te realiseren, rekening houdend met de eisen die vooraf aan het systeem gesteld worden. RCM heeft niet als doel om het optreden van storingen te voorkomen, maar om de gevolgen van die storingen binnen de grenzen te houden die vooraf als acceptabel worden gesteld. 

Risk based maintenance

Op risico gebaseerd onderhoud een methodiek binnen het onderhoudsmanagement.

Monte Carlo

De Monte-Carlosimulatie is een simulatietechniek waarbij door vele herhalingen, elke keer met een andere startwaarde, een verdelingsfunctie wordt verkregen. De term Monte-Carlo is afgeleid van het beroemde casino uit Monte Carlo. Dat betekent niet dat het een methode is die gebaseerd is op gokken. Het refereert aan de manier waarop individuele nummers worden gekozen uit een representatieve verzameling van data.

  • MaxGrip Nieuwsbrief

    De MaxGrip nieuwsbrief staat online.

    Lees meer

  • Optimizer+ benoemd tot 'Cool Vendor' door Gartner

    Gartner is een wereldwijd toonaangevende marktanalist voor informatietechnologie en heeft Optimizer + opgenomen in de lijst van 'Cool Vendors' in het rapport Cool Vendors in Manufactoring Operations, 2012

    Lees meer

  • Gebruikersdag Optimizer+ 2012

    22 mei 2012 is het zover! Na het succes van de voorgaande gebruikersdagen zullen wij wederom een Optimizer+ gebruikersdag 2012 organiseren.

    Meld je nu aan

Nieuwsoverzicht

Deel deze pagina

Maxgrip Subsidiary of Maxgrip
NederlandsEnglish